Kursy na Roztoczu rok 2010 rok 2011
W koszyku: 6 produkty
Suma: 380 pln

ULTRASONOGRAFIA I INNE METODY OBRAZOWANIA W DIAGNOSTYCE NADNERCZY

Pod redakcją Wiesława Jakubowskiego Dzięki mojemu pierwszemu nauczycielowi diagnostyki obrazowej Panu Profesorowi Wiesławowi Grabanowi, miałem pełne możliwości w pierwszej połowie lat osiemdziesiątych XX wieku

Cena: 60 zł

ULTRASONOGRAFIA I INNE METODY OBRAZOWANIA W DIAGNOSTYCE NADNERCZY

Wstęp


Dzięki mojemu pierwszemu nauczycielowi diagnostyki obrazowej Panu Profesorowi Wiesławowi Grabanowi, miałem możliwości w pierwszej połowie lat osiemdziesiątych XX wieku rozpoczęcia we współpracy z Kliniką Nadciśnienia Tętniczego kierowaną przez Pana Profesora Włodzimierza Januszewicza, systematycznych badań izotopowych w diagnostyce chorób nadnerczy. Był to czas entuzjastów i wręcz modelowej współpracy diagnostów z klinicystami, których starania praktycznie sprawdzał ś.p. Profesor Jan Nielubowicz, pionier operacyjnego leczenia chorób nadnerczy. Należy tu wspomnieć o Panu adjunkcie Tadeuszu Feltynowskim, asystencie Profesora Włodzimierza Januszewicza, który z godną podziwu skrupulatnością prowadził dokumentację kliniczną pacjentów z chorobami nadnerczy, oraz o Pani Profesor Bożennie Wocial, Pani Profesor Jolancie Chodakowskiej, dzięki którym nabywałem wiedzy biochemicznej i klinicznej odnośnie diagnostyki, kliniki i leczenia chorób nadnerczy.

Był to czas piękny, czas entuzjastów, czas wolnej, nieskrępowanej dyskusji. Czas wielkiej nauki i polskiej szkoły diagnostyki i leczenia chorób nadnerczy.

Następny okres w diagnostyce chorób nadnerczy to ultrasonografia i klasyczna tomografia komputerowa. Dyskusje z mistrzami z zakresu rentgenodiagnostyki Profesorem Bogdanem Pruszyńskim, Docentem Ryszardem Pacho pozostały w mojej zawodowej pamięci jako wzór naukowej, rzetelnej, profesjonalnej dyskusji.

I wreszcie czas rezonansu magnetycznego - fascynacja, próby zrozumienia metody jej szczyty i płycizny, dyskusje z Profesorem Leszkiem Królickim, dr med. Rafałem Słapą, docentem Kazimierzem Szopińskim.

I ciągle to towarzyszące od początku pytanie Profesora Jana Nielubowicza - panowie mam nadzieję, że macie racje. Najczęściej mieliśmy, a w zasadzie nie my, tylko metody diagnostyczne, którymi się posługiwaliśmy.

Jestem wdzięczny losowi, że dzięki wszystkim wymienionym wyżej Autorytetom, mogę powiedzieć, że zrozumiałem i rozumiem choć trochę diagnostykę chorób nadnerczy.
W specyficzny sposób dziękuję Panu dr n. medycznych Rafałowi Siąpię, że kontynuuje moje diagnostyczne, nadnerczowe fascynacje. Potwierdza się stara dydaktyczna prawda - największa satysfakcja nauczyciela jest kontynuacji! jego pasji w jego uczniu.

I dla tego książkę tę dedykuję temu wspaniałemu Gronu moich Nauczycieli i Współpracowników. Współczesna medycynę na wysokim poziomie diagnostycznym i terapeutycznym realizuje się zespołowo. Oby więcej w polskiej medycynie takich wspaniałych Zespołów, w których jest dużo wystarczającej przestrzeni dla pasjonatów i entuzjastów z zakresu medycyny i wielkiej wiedzy i mądrości tak naszych Nauczycieli jak i Uczniów.

Wiesław Jakubowski
 

Przedmowa


Istnieje kilka powodów aby oddawaną do rak Czytelników monografię "Ultrasonografia i inne metody obrazowania w diagnostyce nadnerczy" uznać za opracowanie o randze szczególnej.
Przede wszystkim choroby nadnerczy skupiają uwagę lekarzy wielu specjalności - m. in. internistów, kardiologów, hypertensjologów, endokrynologów, pediatrów czy chirurgów. Stanowią one przyczynę wielu postaci nadciśnienia tętniczego zazwyczaj o ciężkim przebiegu, gdzie ustalenie prawidłowego rozpoznania daje choremu szansę trwałego wyleczenia i chroni go przed najpoważniejszymi następstwami nadciśnienia tętniczego. Choroby nadnerczy prowadzą również do rozwoju szeregu zaburzeń endokrynologicznych, gdzie wdrożenie właściwego leczenia w decydującym stopniu zmienia losy pacjenta. Ostatnie dekady XX wieku i początek XXI wieku stworzyły szerokie możliwości obrazowania nadnerczy - co obok rozwoju metod biochemicznych stanowi podstawę nowoczesnej diagnostyki chorych z podejrzeniem zmian w ich obrębie. Należy mocno podkreślić, że w omawianej dziedzinie dokonuje się stały postęp odzwierciedlający oczekiwania stawiane nowoczesnej diagnostyce współczesnej medycyny. Metody obrazowania nadnerczy wykraczają poza ultrasonografie i obejmują tomografię komputerowa, rezonans magnetyczny czy badania izotopowe. Zupełnie nowe możliwości daje wprowadzenie pozytronowej tomografii emisyjnej. Należy przypuszczać, że diagnostyka nadnerczy może zostać wzbogacona w przyszłości o jeszcze inne bardziej czułe techniki.

Dodatkowym walorem oddawanej do rak Czytelników monografii należy fakt, że jej Autorzy należą do grona najwybitniejszych znawców omawianego zagadnienia, a wiele wprowadzonych przez nich metod należy do pionierskich w naszym kraju.

O znakomitej merytorycznej stronie monografii zaważyło również, że Autorzy przenoszą wprowadzane metody do praktyki opierając się na współpracy z najlepszymi ośrodkami klinicznymi w naszym kraju.

Prof. dr hab. med. Andrzej Januszewicz
 

Informacja o Autorach

Dr n. med. Rafał Zenon Słapa
Starszy asystent Zakładu Diagnostyki Obrazowej II Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Warszawie

Prof. dr hab. med. Wiesław Jakubowski
Kierownik Zakładu Diagnostyki Obrazowej II Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Warszawie

Dr n. med. Ewa Dybiec
Adiunkt Zakładu Radiologii Dziecięcej Akademii Medycznej w Lublinie
 

Spis treści



Przedmowa....................................................................................................................7
Wstęp ............................................................................................................................9
1. Anatomia okolic nadnerczowych i obrazy prawidłowych nadnerczy..............15
2. Wprowadzenie do obrazowania guzów nadnerczy ..........................................20
3. Metody obrazowe w diagnostyce nadnerczy......................................................26
    3.1. Ultrasonografia..........................................................................................26
    3.1.1. Podstawy fizyczne ultrasonografu ..................................................26
    3.1.2. Nowe techniki ultrasonograficzne..................................................27
    3.1.2.1. Tkankowe obrazowanie harmoniczne ........................................27
    3.1.2.2. Ultrasonografia złożona przestrzennie ......................................28
    3.1.2.3. Ultrasonografia trójwymiarowa i czterowymiarowa..................28
    3.1.3. Ultrasonografia nadnerczy..............................................................29
    3.1.3.1. Techniki ultrasonograficzne
    w obrazowaniu guzów nadnerczy..............................................................29
    3.2. Tomografia komputerowa..........................................................................45
    3.2.1. Podstawy fizyczne tomografii komputerowej................................45
    3.2.2. Spiralna i wielorzedowa tomografia komputerowa......................45
    3.2.3. Tomografia komputerowa w obrazowaniu guzów nadnerczy......46
    3.3. Rezonans magnetyczny..............................................................................52
    3.3.1. Podstawy fizyczne rezonansu magnetycznego ..............................52
    3.3.2. Techniki rezonansu magnetycznego
    a różnicowanie guzów nadnerczy..................................................................53
    3.3.2.1. Obrazowanie metodą przesunięcia chemicznego......................55
    3.3.2.2. Nowe techniki rezonansu magnetycznego..................................61
    3.4. Scyntygrafia ................................................................................................62
    3.5. Pozytronowa tomografia emisyjna - PET................................................64
    3.6. Inne techniki obrazowe a choroby nadnerczy ........................................64
    3.6.1. Zdjęcie rentgenowskie, urografia ..................................................64
    3.6.2. Arteriografia ....................................................................................67
    3.6.3. Wenografia i cewnikowanie żył nadnerczowych............................69
4. Biopsja..................................................................................................................70
5. Metodyka badań obrazowych nadnerczy..........................................................71
    5.1. Ultrasonografia..........................................................................................71
    5.2. Tomografia komputerowa..........................................................................74
    5.3. Rezonans magnetyczny..............................................................................75
    5.4. Scyntygrafia ................................................................................................76
    5.4.1. Kory nadnerczy z analogami cholesterolu ....................................76
    5.4.2. Rdzenia nadnerczy ..........................................................................77
    5.4.2.1. MIBG..............................................................................................77
    5.4.2.2. Scyntygrafia receptorów somatostatynowych ............................79
6. Symptomatologia obrazowa chorób nadnerczy................................................81
    6.1. Choroby nadnerczy przebiegające z nadczynnością................................81
    6.1.1. Choroby rdzenia nadnerczy............................................................81
    6.1.2.1. Guz chromochłonny......................................................................81
    6.1.2.1.1. Ultrasonografia............................................................................83
    6.1.1.1.2. Tomografia komputerowa..........................................................85
    6.1.1.1.3. Rezonans magnetyczny..............................................................86
    6.1.1.1.4. Scyntygrafia ................................................................................86
    6.1.1.1.5. Pozytronowa tomografia emisyjna............................................88
    6.1.2. Choroby kory nadnerczy..................................................................88
    6.1.2.1. Pierwotny hiperaldosteronizm (zespół Conna)..........................88
    6.1.2.1.1. Gruczolak kory nadnercza........................................................89
    6.1.2.1.1.1. Ultrasonografia........................................................................89
    6.1.2.1.1.2. Tomografia komputerowa..................................
    6.1.2.1.1.3. Rezonans magnetyczny ......................................
    6.1.2.1.1.4. Scyntygrafia z analogami cholesterolu..............
    6.1.2.2. Zespół Cushinga........................................................
    6.1.2.2.1. Przerost kory nadnerczy........................................
    6.1.2.2.1.1. Ultrasonografia........................................................................93
    6.1.2.2.1.2. Tomografia komputerowa......................................................93
    6.1.2.2.1.3. Rezonans magnetyczny ..........................................................94
    6.1.2.2.1.4. Scyntygrafia z analogami cholesterolu..................................94
    6.1.2.3. Zespól nadnerczowo-płciowy......................................................95
    6.1.2.3.1.Wrodzony przerost nadnerczy....................................................95
    6.1.2.3.2. Guzy nadnerczy produkujące hormony płciowe ....................95
    6.1.2.4. Guzy odszczepionej tkanki nadnerczowej..................................96
    6.2. Choroby nadnerczy przebiegające z prawidłową
    czynnością hormonalną lub z niedoczynnością........................................97
    6.2.1. Gruczolak kory nadnercza bez nadmiernej
    czynności hormonalnej..............................................................................98
    6.2.1.1. Ultrasonografia..............................................................................98
    6.2.1.2. Tomografia komputerowa............................................................98
    6.2.1.3. Rezonans magnetyczny ................................................................98
    6.2.1.4. Scyntygrafia z analogami cholesterolu........................................99
    6.2.2. Rak kory nadnercza..........................................................................99
    6.2.2.1. Ultrasonografia..............................................................................99
    6.2.2.2. Tomografia komputerowa..........................................................100
    6.2.2.3. Rezonans magnetyczny ..............................................................101
    6.2.3. Przerzuty do nadnerczy..................................................................102
    6.2.3.1. Ultrasonografia............................................................................102
    6.2.3.2. Tomografia komputerowa..........................................................102
    6.2.3.3. Rezonans magnetyczny ..............................................................103
    6.2.4. Neuroblastoma, ganlioneuroblastoma i ganglioneuroma..........103
    6.2.4.1. Ultrasonografia............................................................................104
    6.2.4.2. Tomografia komputerowa..........................................................106
    6.2.4.3. Rezonans magnetyczny ..............................................................106
    6.2.4.4. Scyntygrafia z MIBG..................................................................107
    6.2.5. Mielolipoma....................................................................................107
    6.2.5.1. Ultrasonografia............................................................................107
    6.2.5.2. Tomografia komputerowa..........................................................IU7
    6.2.5.3. Rezonans magnetyczny ..............................................................108
    6.2.6. Chloniak..........................................................................................108
    6.2.6.1. Ultrasonografia............................................................................109
    6.2.6.2. Tomografia komputerowa..........................................................109
    6.2.6.3. Rezonans magnetyczny ..............................................................112
    6.2.7. Wylew do nadnercza......................................................................112
    6.2.7.1. Ultrasonografia............................................................................113
    6.2.7.2. Tomografia komputerowa..........................................................113
    6.2.7.3. Rezonans magnetyczny ..............................................................J13
    6.2.8. Torbiele............................................................................................113
    6.2.8.1. Ultrasonografia............................................................................114
    6.2.8.2. Tomografia komputerowa..........................................................115
    6.2.8.3. Rezonans magnetyczny ..............................................................115
    6.2.9. Zmiany ziarnicze............................................................................115
    6.2.9.1. Ultrasonografia............................................................................115
    6.2.9.2. Tomografia komputerowa..........................................................115
    6.2.9.3. Rezonans magnetyczny ..............................................................115
7. Nadnercza u dzieci ..........................................................................................116
    (dr n. med. Ewa Dybieć)
    7.1. Obraz ultrasonograficzny nadnerczy u dzieci........................................116
    7.2. Krwawienia do nadnerczy........................................................................118
    7.3. Urazy nadnerczy ......................................................................................120
    7.4. Guzy nadnerczy u dzieci..........................................................................121
Zalecane piśmiennictwo..........................................................................................123
Streszczenie ..............................................................................................................126
Summary....................................................................................................................127